Alikruiken koken, ik weet, sommige lezers zullen zich nu afvragen wat dat eigenlijk is. Het zijn kleine schelpdieren, die in Zeeland ook wel krukels genoemd worden. Mijn familie komt van oorsprong uit Zeeland, en ik weet nog goed dat ik daar als kind regelmatig kwam; vanuit Rotterdam was het immers niet ver. Mijn vader mocht dan graag aan de waterkant rondstruinen langs de dijken, en zocht dan kokkels en krukels. Het verschil kun je goed zien aan de vorm van de schelp.
In principe worden krukels en kokkels op een vergelijkbare manier gekookt, maar ik laat je toch hieronder een recept zien waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe je thuis krukels kunt koken.

Hoelang alikruiken koken?
Benodigdheden
- Grote pan met deksel
- Vergiet
- Schaal voor serveren
- Spelden of cocktailprikkers
- Scherp mesje (optioneel)
Ingrediënten
- 1.000 gram verse alikruiken levend, zandvrij
- 20 gram zeezout
- 2 laurierblaadjes
- 1 takje verse tijm
- 3 geplette teentjes knoflook. Dit doe je door ze schoon te maken en met een mes erop te drukken.
- 1 liter water ongeveer, afhankelijk van je pan
Stapsgewijze handleiding
1. Voorbereiding
- Spoel de alikruiken eerst grondig schoon onder koud stromend water. Doe dit meerdere keren tot er geen zand meer uitkomt. Laat ze daarna minstens 30 minuten in een kom met schoon water liggen, eventueel met een handvol zout erbij. Daarna moet je de schelpen opnieuw grondig schoonspoelen om het zout weer te verwijderen.

2. Koken
- Vul een grote pan met ongeveer 1 liter water en voeg het zeezout, de laurierblaadjes, de tijm en de geplette knoflook toe. Breng het geheel aan de kook. Voeg de alikruiken toe zodra het water kookt. Zet het vuur dan iets lager en laat alles 5 tot 7 minuten zachtjes doorkoken met de deksel op de pan.
- Giet de alikruiken af in een vergiet en laat ze een paar minuten uitdampen.

De gouden tip
Laat alikruiken voor het koken minstens 1 uur weken in koud water met een klein scheutje azijn. Ververs het water een keer. Hierdoor laten ze zand en onzuiverheden los en proef je na het koken een veel schonere, zuiverdere zeesmaak. Spoel ze daarna goed af met koud water en kook ze daarna pas.
Nog een variatietip: kook de alikruiken dan in water waarin je een paar gekneusde venkelzaadjes, een stukje citroenschil en een klein laurierblad hebt mee laten trekken.
Serveer ze daarna lauwwarm met een dip van zachte boter, een paar druppels citroensap en een klein beetje fijngesneden peterselie.
Anders bereiden
Magnetron
- Spoel de alikruiken meerdere keren onder koud stromend water en wrijf ze met je handen tegen elkaar. Zo verwijder je zand, wier en zoutresten.
- Laat de alikruiken daarna even uitlekken in een vergiet.
- Doe de schoongemaakte alikruiken in een magnetronbestendige schaal met een deksel. Voeg 2 tot 3 eetlepels water toe. Leg het deksel los op de schaal of gebruik magnetronfolie met een paar kleine gaatjes.
- Zet de magnetron op ongeveer 700 watt. Verwarm de alikruiken gedurende 2 minuten en haal de schaal er daarna voorzichtig uit. Schud de alikruiken even om. Laat ze daarna nog eens 1 minuut koken in de magnetron.
- Controleer of de alikruiken los zijn gekomen uit hun huisje. Is dat nog niet overal het geval, verwarm ze dan steeds per 30 seconden verder.
Gebruiken in…
Gekookte alikruiken kun je goed gebruiken in verschillende pastagrechten waarin volgens het recept zeevruchten gebruikt moeten worden. En je kunt deze krukels natuurlijk ook gebruiken in een zeevruchtensalade, of als alternatief voor garnalen in een garnalensalade.
In sommige vissoepen worden alikruiden ook gebruikt, en ik heb ze ook al een keer op een pizza voorbij zien komen met zeevruchten. Maar zoveel lagen er overigens nu ook weer niet op.
Ik had het zonet al even over pastagerechten, maar gekookte alikruiken kun je natuurlijk ook in een risotto gebruiken, eventueel met andere zeevruchten.
Alternatief
Er zijn eigenlijk niet al te veel alternatieven als je nergens alikruiken kunt kopen. De twee meest voor de hand liggende zijn kokkels, die je vooral in Zeeland en aan de kust vaak kunt kopen, en natuurlijk mosselen. Maar de smaak van mosselen en de kookmethode zijn geheel anders.
Een derde alternatief kan ook nog vongole zijn, maar de kans dat je deze zeevruchten wel kunt kopen is meestal erg klein.
Wat in ieder geval, wat mij betreft, geen alternatief is, zijn de ingevroren zeevruchten uit de supermarkt. Die kunnen leerachtig zijn en minder smaak hebben.
Hoelang houdbaar?
Verse, ongekookte alikruiken kun je 1 dag in de koelkast bewaren, in een open schaal met een vochtige doek eroverheen. Gekookte alikruiken blijven 2 dagen goed in de koelkast, mits goed afgesloten in een luchtdichte plastic bak.
Alikruiken invriezen is niet gebruikelijk. De structuur verandert sterk. Ik kan dus alleen maar afraden om dit te doen.




De gouden tip
Anders bereiden
Gebruiken in…
Alternatief
Hoelang houdbaar?