Stokbroodring met ham en kaas maken begint met het snijden van een stokbrood in niet al te dikke plakken. Die zet je rechtop, iets schuin tegen elkaar, in een ronde ovenschaal. Tussen de broodplakken stop je telkens een dubbelgevouwen plakje ham en een dubbelgevouwen plakje kaas. Daarna klop je de eieren los met melk en kruiden en schenk je dit mengsel gelijkmatig over de broodring. Strooi er geraspte kaas overheen en schuif de schaal in de oven, totdat de bovenkant goudbruin is, de kaas gesmolten is en het eimengsel volledig gestold is.
Tijdens het bakken gebeurt er eigenlijk iets vergelijkbaars met een hartige broodpudding. Het eimengsel trekt gedeeltelijk in het brood en zorgt ervoor dat de onderste gedeelten zacht en smeuïg worden. De uitstekende broodrandjes blijven juist wat krokanter. Daartussen zitten de warme ham en gesmolten kaas, waardoor je bij het lostrekken van een stuk soms van die lange kaasdraden krijgt. Strooi er vlak voor het serveren wat fijngesneden verse kruiden overheen en zet de schaal meteen op tafel.
Ik vind dit vooral een gerecht voor een uitgebreid ontbijt, een brunch of een lunch waarbij je niet voortdurend in de keuken wilt staan. Je kunt de broodring grotendeels voorbereiden en hoeft hem daarna alleen nog maar af te bakken. Met een frisse tomatensalade of een eenvoudige groene salade erbij kun je hem ook prima als avondmaaltijd serveren. Bovendien is het een handige manier om een stokbrood te gebruiken dat niet meer helemaal vers is.
Hoe stokbroodring met ham en kaas maken?
Ingrediënten
- 1 groot stokbrood van ongeveer 300 gram
- 150 gram gekookte ham in dunne plakken
- 150 gram jong belegen kaas in dunne plakken
- 100 gram geraspte kaas
- 3 eieren
- 200 milliliter volle melk
- 0,5 theelepel gedroogde Italiaanse kruiden
- 0,25 theelepel versgemalen zwarte peper
- 1 snufje zout
- 10 gram roomboter om de ovenschaal in te vetten
- 10 gram verse bieslook of platte peterselie
Benodigdheden
- Ovenschaal (rond) van ongeveer 24 tot 26 centimeter doorsnee
Bereiding
- Verwarm de oven voor op 180 graden boven- en onderwarmte.
- Vet ondertussen de bodem en zijkanten van een ronde ovenschaal in met de roomboter. Vergeet vooral de onderste rand niet, want daar komt straks een gedeelte van het eimengsel terecht. Een ronde ovenschaal van ongeveer 24 tot 26 centimeter is het beste voor deze hoeveelheid. Kies bij voorkeur een schaal met een opstaande rand van minstens 4 centimeter, zodat het eimengsel tijdens het bakken niet over de rand kan lopen.
- Leg het stokbrood op een snijplank en snijd het met een scherp broodmes in plakken van ongeveer 1,5 centimeter dik. Probeer de plakken ongeveer even dik te maken. Dat zorgt ervoor dat ze straks gelijkmatig vocht opnemen en ongeveer dezelfde hoogte hebben wanneer je ze in de ovenschaal zet. Een stokbrood van een dag oud is voor dit gerecht zelfs erg geschikt. Het brood is dan iets droger en kan het eimengsel gemakkelijker opnemen zonder meteen uit elkaar te vallen.
- Snij de plakken niet te dun. Ze moeten stevig genoeg blijven om rechtop te kunnen staan.
- Zet de stokbroodplakken rechtop langs de binnenkant van de ingevette ovenschaal. Laat iedere plak iets tegen de volgende aanleunen, zodat er een ring ontstaat. Doe dit helemaal rond totdat de buitenste cirkel gevuld is. Afhankelijk van de grootte van de ovenschaal kun je ook een kleinere tweede ring aan de binnenkant maken. Probeer het brood niet te stevig tegen elkaar te drukken, want tussen de plakken moet nog ruimte blijven voor de ham en kaas. De bedoeling is dat de broodplakken gedeeltelijk boven het eimengsel blijven uitsteken. Juist die bovenste randjes worden tijdens het bakken krokant.
- Leg de plakken ham op een snijplank en vouw ze dubbel. Zijn de plakken erg groot, snij ze dan eerst in kleinere stukken.
- Doe hetzelfde met de plakken jong belegen kaas.
- Door de ham en kaas dubbel te vouwen, krijg je meerdere laagjes tussen het brood. Dat is lekkerder dan wanneer je één grote, platte plak tussen twee stukken stokbrood stopt. Bovendien blijft de vulling op deze manier gemakkelijker op zijn plaats tijdens het bakken.
- Schuif tussen de stokbroodplakken afwisselend een dubbelgevouwen stukje ham en een dubbelgevouwen stukje kaas. Doe dit de hele ring rond en zorg dat de vulling ongeveer gelijkmatig verdeeld is. Druk de ham en kaas niet helemaal naar de bodem. Laat een gedeelte tussen de broodplakken zichtbaar blijven, zodat de kaas tijdens het bakken kan smelten zonder volledig onder het brood te verdwijnen.
- Controleer na het vullen of de stokbroodplakken nog steeds stevig rechtop staan.
- Breek de 3 eieren boven een ruime mengkom en klop ze met een garde los.
- Voeg de volle melk toe en klop verder totdat ei en melk goed gemengd zijn.
- Roer vervolgens de gedroogde Italiaanse kruiden, zwarte peper en een klein snufje zout door het mengsel. Gebruik niet te veel zout. De ham en kaas bevatten al behoorlijk wat zout en geven tijdens het bakken ook smaak af aan het brood.
- Het eimengsel moet goed gemengd zijn, maar je hoeft het niet schuimig te kloppen. We maken geen luchtige omelet, maar een mengsel dat tijdens het bakken het brood bindt.
- Schenk het eimengsel langzaam over de stokbroodring. Werk daarbij in meerdere rondjes en probeer vooral de onderste helft van de broodplakken goed te bevochtigen. Giet niet alles op één plek. Dan loopt het mengsel rechtstreeks naar de bodem en krijgen sommige broodplakken nauwelijks vocht.
- Gebruik eventueel een lepel om wat van het eimengsel over de drogere stukken brood te verdelen.
- Er mag een laagje eimengsel op de bodem van de ovenschaal blijven staan. Dat zal tijdens het bakken stollen en de broodring aan de onderkant met elkaar verbinden.
- Laat de gevulde broodring ongeveer 5 minuten staan voordat hij de oven ingaat. In die tijd kan een gedeelte van het eimengsel in het brood trekken. Dit noemen we absorptie. Het brood neemt vocht op, waardoor het tijdens het bakken aan de binnenkant zachter wordt.
- Druk de broodplakken eventueel heel voorzichtig met de achterkant van een lepel iets naar beneden, zodat de onderkanten goed contact maken met het eimengsel. Laat het brood echter niet langdurig weken. De bovenste gedeelten moeten nog voldoende stevig blijven om krokant te kunnen bakken.
- Verdeel de geraspte kaas gelijkmatig over de broodring. Strooi vooral wat kaas tussen de uitstekende broodplakken en over de ham en kaas die al zichtbaar zijn. Probeer niet alle geraspte kaas op één plek te laten liggen. Een gelijkmatige verdeling zorgt ervoor dat je bij het serveren overal gesmolten kaas krijgt. Tijdens het bakken smelt de kaas en krijgt hij op sommige plekken een lichtbruine korst.
- Zet de ovenschaal op het rooster in het midden van de voorverwarmde oven.
- Bak de stokbroodring ongeveer 25 tot 30 minuten op 180 graden boven- en onderwarmte. De precieze baktijd hangt af van de hoogte van de broodring, de ovenschaal en de hoeveelheid eimengsel die op de bodem is terechtgekomen.
- Controleer na ongeveer 25 minuten of de kaas gesmolten is en de uitstekende broodrandjes goudbruin beginnen te worden. Beweeg de ovenschaal heel voorzichtig. Wanneer er in het midden nog duidelijk vloeibaar ei zichtbaar is, moet het gerecht langer bakken.
- Wordt de bovenkant al behoorlijk donker terwijl het eimengsel nog niet gaar is, dek de schaal dan losjes af met aluminiumfolie en bak nog enkele minuten verder.
- Haal de stokbroodring pas uit de oven wanneer het eimengsel helemaal gestold is.
- Controleer vooral het gedeelte onderin de ovenschaal, waar het brood en het eimengsel samenkomen. De kaas mag nog zacht en vloeibaar zijn, maar er mag geen rauw eimengsel meer tussen de broodplakken zitten.
- Wanneer je een keukenthermometer gebruikt, kun je controleren of het eimengsel in het midden minimaal 74 graden heeft bereikt.
- Haal de ovenschaal uit de oven en laat de stokbroodring ongeveer 5 minuten rusten. Tijdens deze korte rusttijd wordt de gesmolten kaas iets steviger en krijgt het gestolde eimengsel de kans om zich te zetten. Daardoor kun je straks gemakkelijker een portie uit de ring halen zonder dat alles direct uit elkaar valt.
- Laat het gerecht niet te lang staan. De broodrandjes zijn het lekkerst wanneer ze nog warm en krokant zijn.
- Snij de verse bieslook of platte peterselie fijn.
- Strooi de kruiden over de warme broodring en zet de ovenschaal op tafel.
- Je kunt met een lepel of spatel een gedeelte van de ring losmaken en op een bord leggen. Een andere mogelijkheid is om iedereen zelf een paar gevulde broodplakken uit de schaal te laten halen. Dat past eigenlijk goed bij dit gerecht, omdat de ham en gesmolten kaas dan tussen de broodplakken zichtbaar worden.
Voedingswaarde
Heb je dit recept al eens geprobeerd?
Laat mij weten hoe het was!
De gouden chef-tip
Bij een stokbroodring met ham en kaas maken zou ik vooral letten op de verhouding tussen brood en eimengsel. Je wilt voldoende vocht gebruiken om de onderkant van het stokbrood zacht te maken, maar niet zoveel dat alle broodplakken volledig doorweekt raken. Gebruik daarom liever een stokbrood dat al een dag oud is. Vers stokbrood is vaak nog erg zacht en kan tijdens het vullen gemakkelijker vervormen. Vouw de ham en kaas dubbel voordat je ze tussen de plakken stopt en zorg dat de kaas niet alleen bovenop ligt. Een gedeelte moet juist tussen het brood smelten.
Bak de ring op 180 graden, zodat het ei voldoende tijd krijgt om te stollen voordat de kaas te donker wordt. Laat de broodring na het bakken ook enkele minuten rusten. Net als bij een hartige broodpudding wordt het geheel daardoor steviger en gemakkelijker te verdelen.
Nog een variatietip: stokbroodring met ham, oude kaas en gekaramelliseerde ui. Snij 1 kleine rode ui in dunne halve ringen en bak deze op een laag vuur in een beetje roomboter totdat de ui zacht en lichtbruin is. Laat de ui vervolgens afkoelen. Gebruik in plaats van jong belegen kaas een mengsel van oude kaas en jong belegen kaas en verdeel de gebakken ui tussen de ham en kaas. Voeg aan het eimengsel een halve theelepel grove mosterd toe. De zoete ui, pittige kaas en mosterd geven de broodring een wat vollere smaak, terwijl de oorspronkelijke bereiding vrijwel hetzelfde blijft.
Alternatieve ingrediënten
Heb je geen stokbrood, dan kun je ook ciabatta gebruiken. Snij het brood in plakken die ongeveer dezelfde dikte hebben als de stokbroodplakken. Ciabatta heeft vaak grotere luchtkamers en neemt daardoor het eimengsel wat anders op. Gebruik je gewoon witbrood, kies dan bij voorkeur wat steviger brood en geen erg dunne boterhammen. Ook een rustiek landbrood kan lekker zijn.
Voor de ham kun je gekookte achterham, schouderham of beenham gebruiken. Gerookte ham is eveneens mogelijk, maar heeft een duidelijk krachtigere smaak. Gebruik je rauwe ham zoals prosciutto, hou er dan rekening mee dat deze zouter is en tijdens het bakken steviger kan worden. Je kunt de ham ook vervangen door dunne plakjes gebraden kipfilet of kalkoenfilet.
Jong belegen kaas smelt goed en heeft een vrij milde smaak. Heb je die niet, dan kun je Goudse kaas, Emmentaler of Gruyère gebruiken. Mozzarella kan ook, maar gebruik dan bij voorkeur een stevige variant met weinig vocht. Verse mozzarella uit pekel kan tijdens het bakken behoorlijk wat vocht loslaten en daardoor de bodem van de broodring natter maken.
Volle melk kun je vervangen door halfvolle melk. Het eimengsel wordt dan iets minder romig, maar stolt op dezelfde manier. Wil je juist een rijkere smaak, dan kun je 50 milliliter van de melk vervangen door kookroom. De eieren zou ik niet zomaar weglaten, want die zorgen ervoor dat het vocht tijdens het bakken bindt en de broodring bij elkaar blijft.
De Italiaanse kruiden kun je vervangen door gedroogde oregano, tijm of een klein beetje rozemarijn. Verse bieslook en platte peterselie zijn vooral bedoeld om het gerecht vlak voor het serveren wat frisheid te geven. Heb je geen verse kruiden, dan kun je ze weglaten of een beetje fijngesneden lente-ui gebruiken. Ook een klein beetje mosterd door het eimengsel past goed bij de combinatie van ham en kaas.
Hoelang houdbaar?
Stokbroodring met ham en kaas is meteen na het bakken het lekkerst. De kaas is dan nog gesmolten, de bovenste broodrandjes zijn krokant en de onderste gedeelten zijn zacht door het gestolde eimengsel.
Heb je een gedeelte over, laat dit dan niet langer dan 2 uur op kamertemperatuur staan. Laat het gerecht vlot afkoelen, verpak de overgebleven stukken in een goed afsluitbare bewaardoos of in vershoudfolie en zet ze in de koelkast.
In de koelkast kun je de stokbroodring ongeveer 2 dagen bewaren. De broodrandjes zullen tijdens het bewaren wel zachter worden doordat het vocht uit het eimengsel zich verder door het brood verspreidt.
Warm de stukken bij voorkeur opnieuw op in een oven op ongeveer 160 graden. Reken op 10 tot 15 minuten, afhankelijk van de grootte van de stukken. Controleer of het gerecht ook in het midden weer goed heet is. In de magnetron kan het ook, maar daarmee wordt het brood doorgaans zachter.
Invriezen is mogelijk. Verdeel de afgekoelde stokbroodring eerst in porties en verpak deze afzonderlijk. Doe de verpakte stukken vervolgens in een diepvriesbak of diepvrieszak.
In de vriezer blijft de stokbroodring ongeveer 2 maanden van goede kwaliteit. Door het invriezen kan de textuur van het eimengsel iets veranderen en het brood zal na het ontdooien minder krokant zijn.
Laat de stukken bij voorkeur in de koelkast ontdooien en verwarm ze daarna in de oven totdat ze door en door heet zijn. Een paar minuten extra zonder afdekking kan helpen om de bovenkant weer wat krokanter te krijgen.
Wil je dit gerecht vooraf maken voor een brunch of lunch, dan zou ik de stokbroodring liever ongebakken voorbereiden. Zet het brood met ham en kaas alvast in de ovenschaal en bewaar het afgedekt in de koelkast. Maak het eimengsel apart en schenk dit pas vlak voor het bakken over de broodring. Zo voorkom je dat het brood al urenlang vocht opneemt en houd je veel meer controle over de uiteindelijke textuur.
